احیای برجام چشم انتظار تصمیم نهایی تهران و واشنگتن/ سفر انریکه مورا به ایران حاوی چه پیام‌هایی بود؟


مذاکرات مورا در تهران

منابع رسمی و غیررسمی از مثبت بودن گفتگوهای انریکه مورا- معاون مسئول سیاست خارجی اروپا در تهران خبر می‌دهند. این امکان وجود دارد که مذاکرات به زودی از سر گرفته شود؛ با این حال مشخص نیست دو طرف چگونه می‌توانند میان ضرورت‌های حل اختلافات و موضوعات سیاست داخلی خود تعادل برقرار کنند.

بازتاب– پس از رایزنی‌های «انریکه مورا» در تهران، برخی منابع از برگزاری این گفتگوها در فضایی بسیار مثبت خبر دادند؛ بر اساس این اخبار، گفتگوها تقریبا به مراحل نهایی خود رسیده است.

«جوزپ بورل»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با مثبت توصیف کردن نتایج مذاکرات معاون خود، اعلام کرد که مذاکرات با ایران به زودی از سر گرفته خواهد شد.

«حسین امیرعبداللهیان»، وزیر امور خارجه نیز اعلام کرده است که گفتگوهای مورا و باقری فرصتی مجدد برای بررسی ابتکارهای لازم برای حل کردن موضوعات باقی مانده در وین بوده است و در صورت تصمیم سیاسی و پایبندی به تعهدات از سوی ایالات‌متحده، توافق در دسترس است.

با این وجود در خصوص محتوای مذاکرات مورا و باقری، پیشنهادهای مطرح شده و ابتکارهای مورد توافق دو طرف خبری منتشر نشده است.

هر چند برخی مسئولان ایرانی موضوع حذف نام سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی ایالات‌متحده را فقط یکی از اختلافات باقی مانده در وین معرفی می‌کنند، به نظر می‌رسد این موضوع دست‌کم مهم‌ترین موضوع حل نشده در وین باشد.

اهمیت موضوع در سطح داخلی ایران و آمریکا بر پیچیدگی حل‌وفصل موضوع می‌افزاید. از یک سو موافقت دولت بایدن با خروج سپاه از فهرست مذکور، فشارها بر کاخ سفید را افزایش می‌دهد و موقعیت نه چندان مستحکم بایدن را بیش‌ازپیش به خطر می‌اندازد.

از سوی دیگر، دولت ابراهیم رئیسی و تیم سیاست خارجی او که در تمام سال‌های گذشته از جمله مخالفان سرسخت برجام بوده و وعده توافقی بهتر را داده‌اند، موفقیت در لغو تحریم‌های سپاه پاسداران را عاملی در تثبیت موقعیت خود در افکار عمومی ایران می‌دانند.

در این بین برخی تحلیل‌گران امکان نوعی توافق بر مبنای لغو تحریم‌های سپاه به استثنای تحریم‌ها علیه نیروی قدس را مطرح کرده‌اند.

این در شرایطی است که قبول چنین راه حلی از سوی تیم مذاکره‌کننده ایران، پذیرش ضمنی اتهام‌ها علیه نیروی قدس محسوب می‌شود.

در این وضعیت باید منتظر بود که مذاکرات چه زمانی از سر گرفته می‌شود و آیا تهران و واشنگتن تصمیم سیاسی خود را برای احیای برجام و تحمل فشارهای داخلی اتخاذ کرده‌اند یا خیر.