اولین دبستان تهران کجا بود؟


مدرسه رشدیه توسط میرزا حسن تبریزی، ملقب به رشدیه، تأسیس شد. مردی که به عنوان پدر معارف نوین ایران شناخته می شود.

مدرسه ای که معلمان رقیب اصلی آنها هستند و نمی خواهند این مدارس را راه اندازی کنند.

مدرسه رشدیه منطقه سنگلج اولین دبستانی بود که دانش آموزان تهرانی در آن تحصیل می کردند. اولین دبستان تهرانی ها در محله سنگلج شروع به خدمت کرد. مدرسه ای است که برای اولین بار ایرانیان را با نظام جدید پیش از آموزش آشنا کرد.

آن روزها مدارس به دست آنها اداره می شد و با هدایای نقدی و غیر نقدی خانواده های باسواد روز خود را اداره می کردند. در چنین شرایطی بود که درهای اولین دبستان مدرن کشور به روی بچه های محله سنگلج باز شد.

به هر حال وضعیت تحصیلی در دنیا در حال تغییر بود و هنوز در ایران سوادآموزی در مدارس رایج بود، آن هم در دورانی که دوره ابتدایی و پیش از تحصیل در دنیا علمی شد. در این میان، بسیاری از ایرانیانی که به خارج از کشور سفر کردند و از نزدیک با اصول آموزشی مدرن آشنا بودند، تصمیم گرفتند تحولی در نظام آموزشی ایران ایجاد کنند.

میرزا حسن تبریزی بیش از دیگران بر این امر اصرار داشت. اولین دبستان که روش های نوین تدریس را در سرزمین عثمانی فرا گرفت، در سال ۱۲۶۷ در محله شاشکلان تبریز افتتاح شد. در این مدرسه به کودکان ۶ تا ۱۰ ساله الفبای فارسی به روشی جدید و آسان آموزش داده شد. اما این دبستان چند روز پس از افتتاح با حمله مخالفان ویران شد.

ادامه تلاش رشدیه

میرزا حسن تبریزی آنقدر مشتاق افتتاح مدرسه ای مدرن بود که از این حملات کوتاه نیامد. دومین مدرسه خود را در بازار محله تبریز و سومین مدرسه خود را در محله جرنداب تأسیس کرد. با اینکه چهار مدرسه در تبریز افتتاح کرد، نتوانست ادامه تحصیل دهد و هر چهار مدرسه تعطیل شد.

سرانجام به مشهد رفت و پنجمین دبستان ایران را در آنجا تأسیس کرد. در مشهد بخت با میرزا حسن خان یار نبود، اما دست از تلاش برنداشت و ششمین دبستان را در لیلی آباد تبریز آغاز کرد.

مرا در مدرسه دفن کن

زمان میرزا حسن تبریزی را به تهران آورد. به نظر می رسد اولین دبستان ایران به نام پایتخت نشینان ثبت شده است. حمایت امین الدوله نخست وزیر ایران، میرزا حسن تبریزی را قادر ساخت تا اولین دبستان را در ناحیه سنگلج افتتاح کند. مدرسه ای است که سرآغاز آموزش مدرن در ایران است.

ادامه تلاش میرزا حسن رشدیه برای افتتاح مدارس جدید در ایران به حدی بود که شایعات می گفتند مرا در جایی دفن کنید که بچه های مدرسه هر روز از کنار قبرم بگذرند و روحم از این بابت شاد شود.

امین الدوله عده ای از علاقه مندان به معارف و فرهنگ ایرانی را با نام انجمن معارف گرد هم آورد تا بر اداره دبستان رشدیه نظارت کنند. از جمله این افراد می توان احتشام السلطنه، یحیی دولت آبادی و ناظم الاطباء را برشمرد. انجمنی که در کمتر از چهار سال بیش از 10 مدرسه ابتدایی و راهنمایی در تهران تاسیس کرده است.