بزرگترین پروژه تاریخ معاصر ایران که با مالیات های عمومی تکمیل شد


اولین راه‌آهن سراسری ایران در زمان رضاشاه پهلوی افتتاح شد و خطوط راه‌آهن موجود بر اساس همان طرح اولیه توسعه یافت. این گزارش به بررسی تاریخچه ساخت راه آهن می پردازد. جالب است بدانید که دولت ایران این پروژه را از طریق درآمدهای مالیاتی به پایان رساند نه اینکه پروژه را وام گرفته یا به خارجی ها واگذار کند.

پس از انقلاب مشروطه که سرآغاز تبدیل ایران به «دولت-ملت» مدرن بود، دولتمردان ایرانی به فکر ایجاد راه آهن در ایران افتادند. این امر جنبه های صنعتی و اقتصادی بسیار مهم و همچنین اهمیت سیاسی داشت. ایران قبل از انقلاب مشروطه کشوری عشایری با اقوام مختلف بود که مناطق مختلف آن عملاً خودمختار بودند و دولت مرکزی قدرت برقراری نظم و قانون جامع در سطح کشور را نداشت.

دولت مرکزی قوی با بوروکراسی و ساختار مدیریتی مدرن خود باید به فکر این وضعیت آشفته می بود. تا زمان رضاشاه پهلوی هر منطقه و طایفه بر اساس قوانین محلی و خواست عده معدودی متنفذ و مالکان اداره می شد و کشوری به معنای امروزی وجود نداشت. ایجاد راه‌آهن می‌توانست پیوند مهمی بین مرکز و مناطق مختلف باشد و اجرای قوانین را در سراسر کشور تضمین کند.

ساخت اولین راه آهن در ایران

افتتاح راه آهن در ایران در سال های پایانی حکومت ناصرالدین شاه قاجار مطرح شد. در سال 1261 اولین خط راه آهن ایران از تهران تا شهر ری ساخته شد که باید آن را تراموا نامید نه راه آهن. امتیاز مسیر تراموا در اصل توسط یک مهندس فرانسوی به نام مسیو بوتال، نماینده یک شرکت بلژیکی گرفته شد.

تهرانی‌ها ابتدا به گرماشین (جایی که ایستگاه ماشین بخار معروف به گار ماشین، نام محله‌ای در جنوب تهران در زمان ناصر بود) می‌رفتند تا متوجه شوند. یک پدیده جدید، اما هیچکس شهامت یا تمایلی برای سوار شدن بر آن نداشت. نداشت.

مردم قطار را ماشین دود می نامند و تا اینکه ناصرالدین شاه ابتدا با گروه زیادی از مقامات دولتی با تراموا به شهرری رفت. بیشتر مردم از سوار شدن می ترسیدند.

این تراموا شهری مسیر کوتاهی داشت و یکی از مشکلات عدیده کشور را حل نکرد. برای نوسازی کشور و ایجاد زیرساخت های صنعتی و تجاری به راه آهن سراسری نیاز بود و ایده ساخت آن تنها پس از انقلاب مشروطه مطرح شد.

صنیع الدوله اولین سخنران شورای ملی کتابی به نام راه نجات نوشت و در آن از ضرورت راه‌آهن صحبت کرد و نقشه خطوط ریلی منطبق با راه‌آهن موجود در ایران را ترسیم کرد. خطوط

ميرزا ​​كلي خان هدايت و حسين و ثوثق الدوله نيز براي ايجاد راه آهن در ايران اقدام كردند، اما به دليل ضعف بنيه مالي و كمبود نيروهاي متخصص موفق نشدند. با توجه به رشد جمعیت کشور و فاصله قابل توجه ایران از سایر کشورهای مترقی، کمبود راه آهن و جاده بسیار مورد نیاز بود.

احداث راه آهن سراسری در زمان رضاخان

در سالی که رضاشاه رسماً قاجار را منحل کرد و خود را پادشاه خواند، اولین اقدام مهمی که دولتمردان آغاز کردند، ساخت راه آهن بود. در سال 1304 مجلس قانون راه آهن را تصویب کرد و دولت بلافاصله مذاکره با شرکت های آلمانی، انگلیسی و دانمارکی را آغاز کرد.

در نقشه راهی که مستشاران رضاشاه ترسیم کردند، مسیر اصلی راه آهن از خوزستان، منبع استخراج نفت ایران، تا شمال کشور و تا سواحل دریای خزر امتداد داشت. دلیل چنین انتخابی اهمیت ژئوپلیتیکی شمال و جنوب بود.

از یک سو، با افزایش تقاضای داخلی برای استفاده از نفت با افزایش جمعیت، از سوی دیگر، ایران برای ورود به کشتیرانی بین المللی به بندری مدرن نیاز داشت. این امر مستلزم ایجاد راه آهن در جنوب بود.

در شمال، کشور تازه احیا شده روسیه که انقلاب بزرگی را تجربه کرده بود و به سرعت در حال رشد و توسعه صنعتی بود، به عنوان گزینه ای مناسب برای افتتاح خط راه آهن و تجارت تلقی می شد.

راه آهن ایران

از دوران مشروطه تا آغاز سلطنت رضاشاه، عمده ترین مانع برای اجاره راه آهن سراسری در ایران کمبود منابع مالی بود. رضاشاه با طرفداری از دولت و انحصار درآمدهای شکر این مشکل را حل کرد. بر اساس این قانون مقرر شد به ازای هر سه کیلو شکر دو ریال و به ازای هر سه کیلو چای شش ریال جمع آوری شود و درآمد حاصل از آن صرف احداث راه آهن سراسری شود.

به گزارش رویداد۲۴، این اتفاق در سال ۱۳۰۶ رخ داد و با آن راه آهن خوزستان فراهم شد. موفقیت چنین طرحی باعث شد که دولت درآمدهای سایر کالاها را در انحصار خود درآورد و هزینه و بستر توسعه را در کشور فراهم آورد.

شرکت آمریکایی یولن و چند شرکت آلمانی از جمله بیلفینگر و زیمنس پروژه راه آهن ایران را در دست گرفتند و بخشی از تجارت راه آهن را آغاز کردند. در سال 1930، شرکت آمریکایی پس از تأخیر ایران در پرداخت هزینه ها، از پروژه خارج شد.

در آوریل 1933 ایران با شرکت دانمارکی Compsax قراردادی امضا کرد. Compsax در آن زمان در ترکیه مشغول ساخت راه آهن بود و رضاشاه توصیه ترکیه را در مورد این شرکت پذیرفت. از سوی دیگر آوردن شرکت ها از یک کشور کوچک خطر سیاسی برای استقلال ایران نداشت.

راه آهن ایران

وی برای اجرای بخشی از این قرارداد با 43 شرکت پیمانکاری مختلف از اروپا، آمریکا و ایران قرارداد امضا کرد. مهندسان Compsax بر عملیات در هر یک از بخش ها نظارت داشتند و عملیات را از دفتر مرکزی در تهران هماهنگ می کردند. طبق قرارداد، Compsax قرار بود خط را تا می 1939 تکمیل کند. خوشبختانه Compsax پروژه را در بودجه و زودتر از موعد به اتمام رساند و نتیجه آن موفقیت چشمگیری برای ایران بود.

راه آهن جنوب تا سال 1308 تمدید شد و در سال 1309 پل هزار متری کارون که در آن زمان مرتفع ترین پل فلزی خاورمیانه بود افتتاح شد و راه آهن سراسری ایران به خلیج فارس رسید و سپس در سال 1315 راه آهن به بندر ترکمن رسید. ، و در سال 1317 شاه و توسط ولیعهد افتتاح شد.

این پروژه بزرگ در جغرافیایی پر از پیچ و خم، پیچ و بی نظمی طبیعی ساخته شده و به حق یکی از شاهکارهای ساخت و ساز در تاریخ معاصر ایران به شمار می رود. در زمان افتتاح، کارشناسان ارزش آن را حدود 500 میلیون دلار برآورد کردند و پروژه ریلی سراسری به گران ترین و گسترده ترین پروژه در ایران معاصر تبدیل شد.

راه آهن سراسری ایران در زمان افتتاح 1394 کیلومتر طول داشت و دستاورد بزرگی برای ایرانیان محسوب می شود. بر اساس گزارش یونسکو، این مسیر دارای 174 پل بزرگ، 186 پل کوچک و 224 تونل است و وسعت و مهندسی این پروژه با چالش‌های خاص به‌ویژه در مناطق کوهستانی به جای استقراض یا واگذاری کنترل پروژه قابل توجه است. برای خارجی ها، دولت ایران در آن زمان این پروژه را در زمینه درآمدهای مالیاتی تکمیل کرد.

راه آهن بازار ایران را در بنادر شمالی و جنوبی ممکن کرد و واردات کالاها و مواد خارجی مورد نیاز صنایع نوپای کشور را تسهیل کرد. انتخاب مسیر نیز بسیار هوشمندانه بود زیرا راه آهن خوزستان به دولت مرکزی این امکان را می داد که از میادین نفتی و درآمدهای این منطقه بیشتر استفاده کند و به مرور بندر خرمشهر به بزرگترین بندر ایران تبدیل شد. این امر بیشتر به ضرر انگلیس بود، زیرا انگلیس با حاکمان محلی بنی کعب و خوزستان روابط خوبی داشت و نفت آن منطقه را به راحتی تصرف می کرد. اما ورود دولت مرکزی و کنترل میادین نفتی باعث کاهش سهم انگلیس شد.

معتقدان معتقد به تئوری توطئه هستند که دولت پهلوی راه آهن را برای منافع انگلیس ایجاد کرد تا ایران را به کریدوری برای متفقین تبدیل کند. اما ایجاد راه‌آهن از نظر اقتصادی برای بریتانیا مضر بود و ایجاد آن به قبل از جنگ جهانی دوم برمی‌گردد.