حقوق خانواده کاچار چقدر بود؟


پرداخت حقوق و دستمزد همواره یکی از دغدغه های مهم حاکمان ایران بوده است. بررسی های تاریخی نشان می دهد که منشأ بحث پرداخت حقوق به دوره قاجاریه بازمی گردد. به عبارت دیگر زمانی که وزارتخانه های مختلف تأسیس شد و در نتیجه کارمندان دولت افزایش یافتند و در نتیجه بر تعداد حقوق بگیران افزوده شد.

از زمان قاجاریه مشکلاتی برای پرداخت حقوق و دستمزد وجود داشت. در این بین پرداخت حقوق های نجومی بود که کار دولت را در پرداخت حقوق بگیر سخت کرد و به نامتناسب بودن حقوق ها و افزایش نارضایتی ها کمک کرد.

حتی می توان گفت که پرداخت حقوق های نجومی از دوره قاجار مد شد و به دوره های بعدی سرایت کرد. ما در زمان قاجار نور و نور چشم داشتیم و بدون انجام کاری فقط به خاطر خویشاوندی با سلطان، مبالغی منظم از بودجه کشور به نام اراده و تعهد دریافت می کردیم. نزدیک بودن به خانواده و هرم قدرت نمونه اش عمه مظفرالدین شاه بود.

حقوق و حقوق عمه مظفرالدین

عمه مظفرالدین شاه ملک زاده خانم بود که دختر عزت الدوله، محمدشاه قاجار و مهد عالیه و خواهر ناصرالدین شاه بود.

این شاهزاده خانم قجری این روزها با بازی غزل شاکری در سریال جیران در 13 سالگی با میرزا تقی خان امیرکبیر ازدواج کرد و پس از کشته شدن امیر مجبور به ازدواج با میرزا کاظم خان نظام الملک شد. پسر صدراعظم آقاخان نوری. عزت الدوله در زمان حیاتش دو بار دیگر ازدواج کرد. یک بار با عطیزادالدوله و برای چهارمین و آخرین بار با یحیی خان مشیرالدوله کارمند ارشد وزارت امور خارجه.

این خاله شاه سالی 12.8 تومن بدون شغل و پست حقوق می گرفت! (توجه داشته باشید که اعداد و ارقام موجود در مدارک زیر با خط سیاق نوشته شده است. خط سیاق در حسابداری قدیم خطی رمز مانند بود که در آن اعداد و ارقام برای جلوگیری از هرگونه دستکاری و تقلب نوشته می شد.)

اما رقم ثابت خانم وقتی مشخص می شود که بدانید متوسط ​​حقوق سالانه یک کارگر کف در آن زمان کمتر از 50 تومان بوده است. مثلاً به سرباز فرج الله بیگ 20 تومان حقوق می دادند.

حقوق بگیر اگر شغل و منصب دولتی داشت حقوقش با مبلغی که به چشم شاه توفیر و دوستان نزدیکش می دادند قابل مقایسه نبود. به عنوان مثال، همانطور که در سند زیر مشاهده می کنید، سرتیپ وزارت امور خارجه میرزا اسماعیل خان سالانه 166 لشکر حقوق می گرفت. یا همه کارمندان وزارتخانه ای مثل وزارت تجارت و کشاورزی 2700 تومان بدهی داشتند!

رقم عجیب دیگر در مقایسه با رقم پیش بینی شده عمه شاه، کل بودجه مدرسه دارالفنون است. دارالفنون، اولین مدرسه مدرن ایران و محل رشد و بالندگی نخبگان ایرانی، بر اساس سند زیر، طی یک سال 390 هزار قرآن (39 هزار تومان) از دولت دریافت کرد. این بودجه 39 هزار تومانی باید برای حقوق و مخارج متفرقه تمامی اساتید و هنرجویان ارکستر ایرانی و خارجی هزینه می شد.

علاوه بر عزت الدوله، مبلغی نیز به شاهزادگان قاجار بدهکار است که حقوق آنها بسیار بیشتر از آن چیزی است که عما حنیم می گرفت. مثلا 29000 تومان به کامران میرزا پسر ناصرالدین شاه و برادر مظفرالدین شاه و 115000 تومان به پسر مظفرالدین شاه شعاع السلطنه پرداخت شد.

چشم قجری بلافاصله پرداخت می شود

نکته جالب توجه در پرداخت حقوق های نجومی به املاک قاجار این است که حقوق آنها به سرعت و به راحتی دریافت می شود.

همانطور که در سند قرار عمه جان شاه در بالا مشاهده می شود، محل پرداخت قرار او گمرک است و قید شده است که فاکتور قرار در هزینه دارالخلافه لحاظ شده است.

گمرک در دوره قاجار منبع مالی بسیار خوبی بود و به زبان ساده همیشه پول داشت، بنابراین فاکتورهایی که به حساب گمرک صادر می شد سریع و آسان جمع آوری می شد.

امتیازات ویژه برای خانواده و اطرافیان پادشاهان

جنبه مهم دیگر این است که اشراف، اشراف و دوستان نزدیک کاخ سلطنتی حقوق و دستمزد سالانه و سایر وجوه را در مدت یک سال به اشکال مختلف و به نام های مختلف دریافت می کنند. این پول ها به نام عیدی و آنام پرداخت می شد.

البته در کنار پرداخت‌های سالانه و اجباری ماهانه و گاه به گاه به خانواده و دوستان شاه، بسیاری از آنها دارایی‌هایی نیز بودند که درآمد و مالیات برای آنها به همراه داشت. حتی خادمان این طبقه نیز نتوانستند از زیاده خواهی شاه در امان بمانند و هر یک از آنها صاحب درآمد و درآمد بودند.

اما به گفته خاندان و نسب قاجار، این دوره چندان دوام نیاورد و شکاف درآمدی بین اعیان و مردم، شکاف دولت و مردم را عمیق تر کرد و اشتباه نیست اگر بگوییم پرداخت حقوق های نجومی اشتباه بوده است. . و از بین رفتن درآمد کشور از دلایل مهم اعتماد مردم بود. حکومت قاجار را تکان داد و همین موضوع در درازمدت به آتش نابسامانی های اجتماعی دامن زد و قاجار را به ورطه فروپاشی کشاند.