ماشین طلایی شخصی رضاشاه


سرهنگ رضا قلی خسروی، رئیس وقت بانک پهلوی و نماینده انحصاری واردات پیرس آرو به ایران، در سال 1309 مدل A را برای پهلوی اول رضاشاه سفارش داد.

Pierce-Arrow مدل A یک ماشین لیموزین سفارشی است که توسط Pierce-Arrow تولید می شود. این شرکت تولید کننده خودروهای لوکس و گران قیمت در آمریکا بوده است.

مدل A یک لیموزین هفت نفره است و بزرگترین و قدرتمندترین ماشین Pierce-Arrow در سال 1930 (1309 میلادی) به حساب می آید. اتاق راننده این خودرو کاملا جدا از سرنشینان عقب بوده و از این نظر یکی از اولین نمونه های لیموزین های ساخته شده به این شکل محسوب می شود.

نمونه موجود در ایران که تصاویر آن را در زیر مشاهده می کنید سفارشی شده است. سرهنگ رضا قلی خسروی، رئیس وقت بانک پهلوی و نماینده انحصاری واردات پیرس آرو به ایران، در سال 1309 مدل A را برای پهلوی اول رضاشاه سفارش داد.

میانگین قیمت خودروهای لوکس پیرس ارو در آن سال ها حدود 25000 دلار بود.به گفته کرتیس پاول، یکی از مسئولان انجمن عاشقان پیرس ارو در آمریکا، «رضا شاه پهلوی گران ترین خودرویی است که این شرکت تا به حال تولید کرده است». و برای خرید این خودرو 30 هزار دلار هزینه شده است. این خودرو با پول امروزی حدود 490 هزار دلار ارزش دارد.

در آن زمان نیویورک تایمز این خودرو را “لوکس ترین هیبرید تاج و تخت طاووس تاریخ” نامید. به نوشته نیویورک تایمز، رضا شاه به دنبال خودرویی متفاوت برای استفاده در مراسم رسمی بود. دربار سلطنتی ایران به آژانس پیرس ارو در تهران رفت تا ارابه تشریفاتی را برای رضاشاه سفارش دهد.

به گفته پاول برخی از ویژگی های این خودرو که در اسناد باقی مانده به آن اشاره شده به شرح زیر است:

آب طلاکاری برای تمام تجهیزات خودرو برنزی مانند دستگیره، قاب پنجره، قاب چراغ و ضربه گیر. اثاثه یا لوازم داخلی خودرو از ابریشم با کیفیت بالا؛ فرش پشمی روسی با کیفیت بالا.

دو تاج پهلوی با سنگ سبز رنگ بر روی درهای دو طرف این خودرو قرار گرفته و بر روی صندلی ها نشان پادشاهی پهلوی حک شده است. دو تاج طلایی دیگر بالای چراغ جلوی خودرو قرار داده شد. قطعات این خودرو روکش طلا بود.

به گزارش نیویورک تایمز، صندلی اتاق این خودرو تماما از طلا ساخته شده بود و چندین جواهر الماس روی آن قرار داشت.

کرتیس پاول علاوه بر تغییر رنگ در تهران از تغییر دیگری در ظاهر این خودرو می گوید. به گفته وی، عکس‌های خودروی رضاشاه در آمریکا، لاستیک زاپاس را در عکس‌های او در تهران نشان می‌دهد در حالی که این خودرو چرخ زاپاس ندارد.

پاول می گوید دربار ایران قبل از سفارش ماشین تشریفاتی رضاشاه، ماشین دیگری از پیرس ارو خرید. بعدها به دلایلی معتقد است که پدال آن ماشین با پدال ماشین تشریفاتی جایگزین شده است.

Pierce Arrow، II. در سال‌های قبل از جنگ جهانی دوم از آن به عنوان «رولزرویس خودروهای آمریکایی» یاد می‌شد. بین سال های 1909 تا 1936 همه روسای جمهور ایالات متحده سوار بر خودروهای این شرکت می شدند.

یازده سال پس از تحویل ارابه تشریفاتی پیرس ارو به تهران، رضاشاه با حمله متفقین به ایران از سلطنت کناره گیری کرد. اما کار این خودرو به پایان نرسید و محمدرضا پهلوی در اولین سال های سلطنت از آن در مراسم رسمی استفاده کرد.

این خودرو در سال های پس از انقلاب به همراه چند خودرو تاریخی دیگر از دوره پهلوی در اختیار بنیاد مصطفان قرار گرفت و در بسیاری از موارد به نمایش درآمد. امروز این خودروی تشریفاتی به همراه بسیاری از خودروهای ارزشمند دیگر در موزه خودروهای تاریخی ایران که آبان ماه امسال افتتاح شد، به نمایش گذاشته شده است.