همه چیز درباره تاریخ خورشیدی


شاید در طول روز بارها با این سوال مواجه شده باشید. امروز ساعت چند است آیا تا به حال به آن فکر کرده اید؟ تاریخ خورشیدی از چه چیزی برای فعالیت های روزانه خود استفاده می کنید، از کجا آمده و مبنای محاسبه آن چیست؟

تقویم هجری قمری یکی از دقیق ترین و معتبرترین تقویم های جهان است. این تقویم عمر طولانی ندارد و تنها سال های محدودی از آن می گذرد. تاریخ خورشیدی اولین بار توسط شخصی به نام عبدالغفارخان نجم الدوله استخراج و معرفی شد. اساس و مبدأ این تقویم شمسی هجرت پیامبر از مکه به مدینه است.

در حالی که بسیاری از مردم فکر می کنند این تقویم بر اساس سال شمسی 1401 ساله است، این تقویم 138 ساله است. در زیر با جزئیات بیشتری به نحوه استخراج این تقویم و تغییرات آن در سال های مختلف می پردازیم. برخی از سایت های معتبر مانند وب سایت “مرکز”ابزاری ساده و کاربردی برای دانستن تاریخ امروز به همراه زمان دقیق روز و وضعیت آنها.

زمان روز و تاریخ

مبانی تقویم هجری

تقویم هجری که برای اولین بار نوشته شد به تقویم زودیاک معروف است. مهمترین اصول این تقویم و تاریخ خورشیدی به شرح زیر است:

مبدأ تقویم

اولین اصل تقویم شمسی مبدأ آن است. طبق هجرت پیامبر از مکه به مدینه، اولین ماه فروردین است. این تاریخ مربوط به 19 مارس 622 پس از میلاد است.

سال نو

لحظه تسلیم سال در این تقویم زمانی است که مرکز خورشید از اعتدال بهاری می گذرد. در این لحظه خورشید از نیمکره جنوبی وارد نیمکره شمالی می شود. این اولین لحظه بهار است که به آن اولین برج حمل نیز می گویند.

مدت زمان سالها در تاریخ خورشیدی

سال هجری خورشیدی یک صورت فلکی را می توان نوعی سال شمسی واقعی دانست. بنابراین، یک سال کامل فاصله بین دو عبور متوالی مرکز خورشید از اعتدال بهاری است. بنابراین، یک سال 365 روز و 5 ساعت و 48 دقیقه و 2.45 ثانیه است. البته، مدت زمان واقعی سال شمسی ممکن است بسته به پارامترهای مختلف نجومی متفاوت باشد.

ماه های تقویم شمسی

تقویم شمسی دارای 12 ماه است که به زودیاک معروف است. در آسمان 12 صورت فلکی وجود دارد که نام این 12 ماه با نام صورت فلکی که خورشید در آن می گذرد مشخص می شود. از قرن بیستم، ستاره شناسان کل دایره البروج را به 12 صورت فلکی مساوی تقسیم کرده اند که بسیاری از آنها صورت فلکی متفاوت هستند. به همین دلیل است که بین سال شمسی واقعی و سال نجومی تفاوت هایی وجود دارد.

ماه های مختلف تاریخ خورشیدی آنها برج حمل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، ترازو، عقرب، قوس، جوزا، دلو و حوت نامیده می شوند. طول هر یک از این ماه ها از 29 تا 32 روز متغیر است. این به دلیل حرکت غیر یکنواخت روزانه خورشید در سراسر آسمان است. حتی طول برج نیز می تواند از سالی به سال دیگر متفاوت باشد.

تاریخ خورشیدی

آغاز رسمی شدن تقویم شمسی در ایران

در ابتدا از تقویم شمسی به صورت رسمی استفاده نمی شد و فقط در امور گمرکی و مالی استفاده می شد. برای اولین بار در سال 1288 هجری قمری شخصی به نام میرزا عبدالحسین خان شیبانی وحید الملک نماینده تهران در مجلس طرحی را برای استفاده از این تاریخ مطرح کرد.

در دوم حوت 1289 یعنی 21 صفر 1329 این طرح در مجلس تصویب شد. تقویم هجری شمسی در محاسبات ایالتی به عنوان مقیاس رسمی انتخاب شد.

تغییر نام برج های تقویم در تاریخ خورشیدی

در سال 1303 هجری شمسی برای اولین بار طرح تغییر نام برج ها در سال شمسی در مجلس مطرح شد. این طرح در مجلس شورای ملی ایران پیشنهاد شد که در ماه‌های سال از نام‌های فارسی به جای نام‌های عربی استفاده شود. سرانجام پس از بحث های فراوان، این قانون در جلسه یکصد و چهل و هشتم مجلس ملی کبیر ترکیه در 11 فروردین 1304 به تصویب رسید.

بر اساس قانون مصوب مجلس، تاریخ بروج به ماه های فارسی تغییر یافت و تقویم هجری قمری به عنوان تقویم رسمی کشور مورد استفاده قرار گرفت. نام‌هایی که برای ماه‌ها انتخاب می‌شود، ریشه اوستایی دارد و از القاب فرشته یا اهورامزدا است.

مهمترین ویژگی های تقویم شمسی

این تقویم نسبی است فال تقویم شمسی دارای ویژگی ها و تغییرات زیر است:

  • آغاز سال جدید در تقویم هجری شمسی همچنان آغاز بهار است که مطابق با شکوفایی طبیعت است.
  • تعداد روزهای هر ماه با توجه به تاریخ شمسی مبنایی نجومی و طبیعی دارد. یعنی تعداد روزها با حرکت ناهموار خورشید روی دایره البروج تعیین می شود.
  • مدت سال، کبیسه ها و نوروز با محاسبات نجومی دقیقا مشخص می شود. این تقویم تنها تقویمی در جهان است که علاوه بر جهش چهار ساله، یک جهش پنج ساله نیز دارد.

خاستگاه تاریخ خورشیدی

آخرین کلمه

تقویم شمسی این یکی از دقیق ترین کرونوگراف های جهان به حساب می آید. این تقویم که با تغییرات، فراز و نشیب های فراوانی همراه است، امروزه به عنوان تقویم رسمی کشورمان پذیرفته شده است. شایعات مختلف در مورد تاریخ خورشیدی وجود دارد، اما آنچه مشخص است این است که این تقویم بسیار دقیق است و بر اساس محاسبات نجومی به دست آمده است. با مراجعه به وب سایت مرکز آن (https://markazesh.com/) می توانید تاریخ دقیق روز را طبق تقویم شمسی بدست آورید.